Nazara karşı en çok başvurulan dua, Kur’an-ı Kerim’in son iki suresi olan Felak ve Nas sureleridir; bunlara Ayetü’l-Kürsî ve İhlas suresi de eklenir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bu dört sureyi kendisi okur, hasta olan veya nazar değdiğinden endişe edilen kimselere de okutturup üflerdi. Nazarın İslam inancında hak olduğu sahih hadislerle sabittir; bu yazıda hem dinî dayanağını hem de günlük hayatta nasıl uygulanacağını adım adım anlatıyoruz.
Nazara Karşı Okunacak Dua ve Sureler
Hadislerde göz değmesinin gerçek olduğu açıkça belirtilir: “Göz değmesi haktır.” buyrulmuştur (Buhârî, Tıb, 36; Müslim, Selâm, 41-42). Bu nedenle nazara karşı dua okumak hurafe değil, Peygamber Efendimiz’in bizzat uyguladığı bir sünnettir.
Rivayetlere göre Hz. Peygamber, Felak ve Nas sureleri (Muavvizeteyn) indirilmeden önce cinlerin ve insanların nazarından Allah’a sığınırdı; bu sureler indikten sonra ise bunlarla yetindi (Tirmizî, Tıb, 16; İbn Mâce, Tıb, 32). Buna ek olarak Ayetü’l-Kürsî ve İhlas suresinin de nazara ve her türlü şerre karşı okunması tavsiye edilen sureler arasında yer alır.
Halk arasında Kalem suresinin son iki ayeti de (51-52. ayetler) “nazar ayeti” olarak bilinir ve bu ayetlerin anlamında inkârcıların Kur’an’ı duyduklarında Hz. Peygamber’i adeta gözleriyle devirecekmiş gibi baktıkları anlatılır. Bu ayetlerin okunması yaygın bir uygulama olmakla birlikte, temel dayanak yukarıdaki dört suredir.
Nazar Duası Nasıl Okunur?
Nazar duası okurken özel bir tören ya da şart aranmaz; önemli olan niyet ve samimiyettir. Yaygın uygulama şu şekildedir:
- Abdestli olmak güzel olmakla birlikte şart değildir.
- Felak, Nas, İhlas ve Ayetü’l-Kürsî sırayla okunur.
- Okuma bitince avuçlara üflenir, eller yüze ve vücuda sürülür; bu uygulama “rukye” olarak bilinir ve Hz. Aişe’nin Peygamberimize bu şekilde rukye yaptığına dair rivayetler vardır (İbn Mâce, Tıb, 34).
- Başkası için okunuyorsa (bebek, hasta, nazara uğradığı düşünülen kişi) okuyan kişi duayı okuyup elini kişinin üzerine sürebilir veya suya okuyup o suyla yıkatabilir.
Halk arasında bazı tertiplerde “3 kere”, “7 kere” veya “41 kere” okunması yaygın olarak tavsiye edilse de bu sayılar dinî bir zorunluluk değil, örf hâline gelmiş bir alışkanlıktır; bir kez okumak da yeterlidir.
Nazar Duası Arapça Okunuşu ve Türkçe Anlamı
Felak Suresi:
“Kul eûzü bi rabbil felak(falakı), min şerri mâ halak(halaka), ve min şerri gâsikın izâ vekab(vekabe), ve min şerrin neffâsâti fîl ukad(ukadi), ve min şerri hâsidin izâ hased(hasede).”
Anlamı: “De ki: Sabahın Rabbine sığınırım; yarattığı şeylerin şerrinden, karanlığı çöktüğü zaman gecenin şerrinden, düğümlere üfleyenlerin şerrinden ve haset ettiği zaman hasetçinin şerrinden.” (Felak Suresi, 1-5)
Nas Suresi:
“Kul eûzü bi rabbin nâs(nâsi), melikin nâs(nâsi), ilâhin nâs(nâsi), min şerril vesvâsil hannâs(hannâsi), ellezî yuvesvisu fî sudûrin nâs(nâsi), minel cinneti ven nâs(nâsi).”
Anlamı: “De ki: İnsanların Rabbine, insanların Melikine, insanların İlahına sığınırım; o sinsi vesvesecinin şerrinden; o ki insanların göğüslerine vesvese verir; gerek cinlerden gerek insanlardan olsun.” (Nas Suresi, 1-6)
Bu iki sureye genellikle Ayetü’l-Kürsî (Bakara, 255. ayet) ve İhlas suresi eklenerek okunur. Arapça metinleri ve mealleri için Diyanet’in Kur’an meali sayfasına kaynaklar bölümünden ulaşabilirsiniz.
Bebeğe ve Çocuğa Nazar Değmemesi İçin Dua
Bebekler ve küçük çocuklar, güzellikleri ve masumiyetleri nedeniyle halk arasında nazara en açık kabul edilen kişilerdir. Bu yüzden yeni doğan bir bebek görüldüğünde “Maşallah” demek, hem edep hem de nazardan koruyucu bir sünnettir; Kur’an’da da bir bahçe sahibinin nazar değmesine karşı “Maşallah, lâ kuvvete illâ billâh” demesi örnek verilir (Kehf Suresi, 39. ayet).
Anne-babalar bebeklerine Felak ve Nas surelerini okuyup üflemeyi, yatmadan önce ve dışarı çıkmadan önce tekrarlamayı âdet hâline getirebilir. Bebeğin kıyafetine iğneyle tutturulan yazılı muskalar yerine, düzenli okunan bu dua çok daha sağlam bir dayanağa sahiptir. Bebeklerle ilgili diğer manevi uygulamalar için bebeğin kırk banyosunda okunan dualar yazımıza da göz atabilirsiniz.
Eve, Eşyaya ve İlişkiye Nazar Değmemesi İçin Dua
Nazar yalnızca insana değil; yeni alınan bir eve, arabaya, iş yerine veya iki kişi arasındaki ilişkiye de değebileceğine inanılır. Eve taşınırken veya yeni bir eşya alındığında Felak ve Nas okuyup eve/eşyaya üflemek, kapı eşiğinde kısa bir dua etmek halk arasında yaygın bir uygulamadır.
İlişkilerde ise en önemli tedbir, mutluluğu gösterişe dönüştürmemek ve “Maşallah, Allah nazardan korusun” gibi bir dille şükrü dile getirmektir. Kıskançlık veya haset barındıran ortamlarda bulunulduğunda bu duaların daha sık tekrarlanması tavsiye edilir. Benzer şekilde kötü niyetli kişilerden uzak durmak isteyenler büyü ve olumsuz etkilerden korunma yazımızdaki bilgilerden de faydalanabilir.
Nazar Boncuğu Takmak Caiz midir?
Bu konu üzerinde âlimler arasında hassasiyetle durulan bir noktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın konuyla ilgili açıklamalarında, korumanın yalnızca Allah’tan bekleneceği, bir eşyanın (boncuk, muska vb.) kendi başına koruma sağlayacağına inanılmasının tevhid inancıyla bağdaşmadığı vurgulanır. Hz. Peygamber’in “Kim bir tılsım (muska) takarsa, Allah onun işini tamamlamasın.” buyurduğu rivayet edilir (Ahmed b. Hanbel, Müsned).
Bu nedenle nazar boncuğunu salt bir süs eşyası olarak taşımakla, ona gerçek bir koruma gücü atfetmek arasındaki fark önemlidir. Güvenli olan yol, korumayı yalnızca Allah’tan istemek ve bunun için az önce anlatılan duaları okumaktır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Nazar duası okumak manevi bir tedbirdir; ancak bir sağlık sorunu, sürekli huzursuzluk veya açıklanamayan bir rahatsızlık varsa mutlaka bir hekime başvurulmalıdır. Dua ile tedavi birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar. Ayrıca duanın kabulü Allah’ın takdirindedir; “şu kadar okursam kesin düzelir” gibi bir garanti vermek doğru değildir. Önemli olan samimi bir niyetle Allah’a sığınmak ve tevekkül etmektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Nazar duası kaç kere okunur?
Dinî bir zorunluluk olarak belirli bir sayı yoktur; bir kez okumak bile yeterlidir. Halk arasında 3 veya 7 kere okunması yaygın bir âdet hâline gelmiştir.
Nazar duası kendine nasıl okunur?
Felak, Nas, İhlas ve Ayetü’l-Kürsî okunduktan sonra avuçlara üflenip eller yüze ve vücuda sürülür. Başkası için okunurken de aynı sureler okunup o kişiye veya suya üflenir.
Nazar gerçek mi, dinen var mı?
Evet, nazarın (göz değmesinin) hak olduğu “Göz değmesi haktır.” hadisiyle sabittir (Buhârî, Tıb, 36; Müslim, Selâm, 41-42). İslam’da nazardan Allah’a sığınmak meşru ve tavsiye edilen bir davranıştır.
Nazar boncuğu takmak günah mı?
Bir süs eşyası olarak takılması farklı, ona kendi başına koruma gücü atfedilmesi farklıdır. Diyanet, korumanın yalnızca Allah’tan beklenmesi gerektiğini, eşyaya güç atfetmenin tevhid inancıyla bağdaşmadığını belirtir.
Bebeğe nazar değmemesi için ne yapılmalı?
Bebek görüldüğünde “Maşallah” demek, anne-babanın düzenli olarak Felak ve Nas surelerini okuyup bebeğe üflemesi halk arasında en çok tavsiye edilen yöntemdir.
